Czytelniku!
| Oryginalny rękopis z 1970 [pdf] | Zeznanie [pdf] ; Oryginał znajduje się w archiwum Yad Vashem, numer O.3/1818. |
Jeśli postawisz kiedyś swoją stopę na gruncie Europy, pamiętaj obowiązkiem twym w pierwszej minucie jest uczcić pamięć 6 milionów wymordowanych Żydów, 4 milionów innych narodowości, jako też poległych żołnierzy na wszystkich frontach w obronie niezawisłości swych ojczyzn przed barbarzyńskim napadem hitlerowskich armii.
Strona 1-8
Rok 1939. Małe miasteczko Maków Podhalański na Podhalu o idealnych warunkach klimatycznych, w dolinie rzeki Sakwy, zwany „polskim Meranem”, położone przy szlaku cesarskim na dobrach należących przed schyłkiem 18 wieku do arcyksięcia Habsburga z Żywca. Aktem nadawczym z 1811 otrzymało osiedle prawa „miasteczka” z prawami używania własnego godła „ na wydłużonej ku górze elipsie w prawo, trzy złączone ze sobą makówki na tle niebieskim”.
Tym samym aktem przyznano miasteczku prawo utworzenia własnej propinacji i prowadzenia jarmarków w odstępie 2-tygodniowym. W latach 1870-1884 przeprowadzono budowę linii kolejowej i od tego czasu aż do 1916, gdy Piłsudski prowadził brygadę podhalańską (min. był tam w stopniu kapitana Lankau, syn miejscowego aptekarza) nie zdarzyło się nic aż do listopada 1918, gdy Polska otrzymała swoją 20-letnią niepodległość w darze od traktatu wersalskiego.
Nastąpił rok 1939 i rozpoczęła się likwidacja zamieszkałych Żydów, która zakończyła się eksterminacją w 1942, a także młodzieży polskiej, organizującej się w różnych organizacjach podziemnych.
![]() |
![]() |
|
Slawojar2 * CC BY-SA 4.0, |
Aktem nadawczym z 1811 otrzymało osiedle prawa „miasteczka” z prawami używania własnego godła „ na wydłużonej ku górze elipsie w prawo, 3 złączo nych ze sobą makówek na tle niebieskim.
Tym samym aktem przyznano miasteczku prawo utworzenia własnej propinacji i prowadzenia jarmarków w odstępie 2 tygodniowym
W latach 1870-1880 przepro wadzono budowę linii kolejowej i od tego czasu aż do 1916, gdy Piłsudski prowadził brygadę podha lańską (min. był tam w stopniu kapitana Lankau, syn miejscowego aptekarza) nie zdarzyło się nic aż do listopada 1918, gdy Polska otrzymała swoją 20-letnią niepodległość w darze od traktatu wersalskiego.
Makow Podhalanski, 1927 *
Maków : ul. 3-go Maja, 1927
*
Maków Podhalański : widok na Grzechynię i Babią Górę
*
Rok 1945 rozpoczął się od tępienia zdemoralizowanej i uciekającej w popłochu armii niemieckiej przed nacierającymi sowietami, którzy pozostawili makowianom (albo tzw. „makowskim barszczom”) Maków Podhalański w Polsce komunistycznej. Choć mi wiadomym jest, że przed 1939 nie urodził się w Makowie żaden komunista i że w 1970 nie ma tam komunisty na lekarstwo.
Wypadałoby jeszcze dodać, że założycielem przemysłu w Makowie był arcyksiążę Habsburg, który zbudował w XIX wieku hamernię (nie rozebraną, której szczątki są do dziś widoczne) do wytopu rudy żelaza, którą przywożono na długich furach z Babiej Góry. Drugim przedsiębiorstwem, dużym jak na owe czasy był tartak parowy, zatrudniający aż do lat 30. ponad 20 osób.
* © info: public domain | Wszystkie zdjęcia pochodzą ze źródła, które deklaruje, że należą do domeny publicznej. Jeśli którekolwiek z tych zdjęć nadal podlega ograniczeniom praw autorskich, prosimy o kontakt, a zostaną one usunięte z tej strony internetowej.


